barbara weduwe

“Jij ontbreekt”

Barabara Bosman (51 jaar, 1 dochter)

“Tjebbe zei altijd: Hond erin, ik eruit!” Barbara grinnikt. “Een paar maanden na zijn overlijden vroeg mijn dochter “Geldt dan ook papa eruit,  hond erin?” De hond kwam er, een jaar later. Helaas is hij maar 15 maanden geworden en stierf hun pup die daarna kwam ook, op de leeftijd van 11 weken. Maar deze situatieschets geeft wel goed weer hoe belangrijk humor voor hen is in moeilijke situaties.

In de zomer van 2015 gaat het gezin met de vouwwagen op vakantie naar een kleine camping in de Tarn-et-Garonne. “We kwamen daar al jaren dus het voelde voor ons als ons thuis van huis. En daar gaat het gruwelijk mis. Na tweeëneenhalve week, op een ontspannen ochtend, zakt Tjebbe op de  terugweg van het douchegebouw naar hun kampeerplek in elkaar. Hij overlijdt ter plekke aan hartfalen. “Toen ze met hem bezig waren heb ik onze dochter  naar boven gestuurd. Zij bleef boven bij het terras wachten. Het reanimeren duurde erg lang en ik had na veertig minuten door dat het zinloos was.” Barbara blijft even stil. “In mijn beste Frans heb ik gevraagd of er nog hoop was aan de arts. Die schudde van nee. ‘C’est fini’ heb ik toen gezegd.” Tjebbe overlijdt op 47-jarige leeftijd.

En dan breekt er een gekke periode aan voor moeder en dochter. Er moet een hoop geregeld worden. “Je hebt ineens hele vreemde prioriteiten. Zo heb ik de ochtend na het overlijden van Tjebbe de keukenboer die twee weken later zou beginnen met de bouw van onze nieuwe  keuken gemaild met de tekst dat het slopen van die keuken door ons er nu niet in zat en dat de planning van de bouw ook opgeschort moest worden met een uitleg waarom.” Ze lacht. “Gek dat je dat dan ineens zo belangrijk vindt”.  Barbara en haar dochter worden teruggevlogen, het lichaam van Tjebbe wordt per auto naar Nederland vervoerd.  Als ze de vouwwagen moeten inpakken dreunt het ineens binnen, Tjebbe is er echt niet meer. De geoliede machine mist een belangrijke rader. “Ik had werkelijk geen idee waar ik moest beginnen en barste in huilen uit”. Gelukkig wist mijn dochter raad “Mam we gaan gewoon van linksboven naar rechtsonder, komt goed”. Typerend voor hun kracht en samenwerking.


Als de uitvaart voorbij is komt er een hoop shit op Barbara af. In het eerste jaar vooral op administratief gebied. Maar ze  zet haar schouders eronder en gaat door. Na 2,5 jaar komt toch ineens de dreun. Er komt ruimte voor gevoel, verdriet, gemis. En in haar eentje kan ze de lasten van hun woning niet meer dragen dus verhuizen ze naar een appartement. “Ik werd gewoon een beetje een bitch, had een kort lontje en reageerde heel snappy op van alles en iedereen.” Haar werkgever merkt dit  en biedt hulp door middel van een coaching traject. Naast gesprekken  die echt niet alleen over rouw gaan biedt die haar ook een 8-weekse mindfulness-training. Barbara lacht hard: “Ik dacht, die is niet goed! Van stuiterbal naar zweefteef! Laat me niet lachen.” En toch hielp het. Barbara wordt milder in haar reacties – naar anderen maar ook vooral naar zichzelf. Ze kiest nu veel bewuster waar ze wel en geen energie in steekt. “Hoe belangrijk is het eigenlijk? Die vraag stel ik mezelf nu vaak”.

Ze richt de Facebookgroep Sterke Weduwes West Nederland op en biedt zo een platform aan weduwes in Noord- en Zuid-Holland. En ze begint een lobby voor een steunpunt voor nabestaanden in haar eigen gemeente. “Voor zaken die met een geboorte te maken hebben, is er van alles, borstvoedingsconsulenten, consultatiebureau en een Jeugdteam. Maar als het om de dood gaat is er niks.” Ze vindt gelijkgestemden, richt een stichting op en schrijft fondsen aan. Hierdoor ontstaat Jij Ontbreekt; een nabestaandencafé voor iédereen die iemand moet missen. Het café organiseert bijeenkomsten, lezingen en uitjes zoals wandelingen of gezamenlijk ontbijten of lunches. “De opening in november 2018 was een enorm succes” vertelt ze enthousiast. “Het café moet echt een plek zijn om ervaringen uit te wisselen, waarbij het er niet toe doet hoe of wanneer je iemand bent verloren. Leed meten doe je maar lekker ergens anders.”

Tijdens één van de laatste bijeenkomsten was het thema reacties uit de omgeving.  Een thema dat bij de aanwezigen veel reacties opriep. Zelf heeft ze ook voldoende gehoord. “Net na de dood van Tjebbe had een dame op de camping het lef om tegen een andere vakantieganger zeggen: het was natuurlijk wel een beetje haar eigen schuld, ze zei tenslotte zelf  c’est fini “. En een veelgehoorde zin is “Ach je bent nog jong, je vindt wel een ander”.  Nu lacht Barbara erom “Maar dat bedenk je toch niet!” Of het feit dat Barbara maanden na de dood van haar man merkt dat niet iedereen meer over hem wil praten. Geen herinneringen willen ophalen. “Terwijl je ruim 23 jaar samen bent geweest en hij dus onderdeel van mijn leven blijft”. Sommige mensen begonnen haar te ontlopen. “De Engelsen hebben daar zo’n mooie term voor: secondary loss, oftewel gestapeld verlies. En dat is precies wat er gebeurt. Je verliest je man, maar in mijn geval ook je huis, sommige vrienden, bepaalde zekerheden en ga zo maar door.” Een omschrijving die ze daarbij zelf gebruikt is AAA, “Altijd Alles Alleen”. Dat is wat het is, altijd. En nee, als jouw man vaak weg is voor zijn werk betekent dat niet dat je weet hoe zo’n definitief verlies en rouw voelt”.

Hoewel het nu hartstikke goed gaat met Barbara heeft ze natuurlijk ook gewoon nog klotedagen.
“Ik heb na het verlies van onze pup rond kerst 2017 bijna vier dagen in bed doorgebracht met Netflix, thee en boeken. Kwam er alleen uit om eten te pakken en douchen.” Dipdagen noemt ze die. Hard nodig en daar geeft ze inmiddels ook gewoon aan toe. “Door mezelf een deuren-dicht-dag te gunnen kan ik er daarna weer tegenaan. Dat zouden meer mensen moeten doen” zegt ze lachend.

Barbara wil vooral dat rouw & verlies normaler worden en uit de negativiteit worden gehaald. “De dood is confronterend, maar het hoort bij het leven en eigenlijk heeft het me ook veel gebracht”. Barbara vindt aandacht voor dit onderwerp en het café daarom belangrijk. Iets wat voor anderen soms  lastig is. “En dat begrijp ik,” zegt Barbara, “Vandaar dat ik dit verhaal ook nog maar één keer vertel. In jouw online magazine. Omdat ik de veerkracht en openheid die hierop wordt verwoord zo fijn vind”.

In 2016 keren Barbara en haar dochter  samen terug naar de camping. “Ik had absoluut geen vakantiegevoel zoals voorheen,” zegt Barbara, “maar het was wel ontzettend waardevol om te doen.” De terugreis vond ik heel pittig. “Die hadden we het jaar ervoor niet samen als gezin kunnen maken.” Moeder en dochter voeren goede gesprekken tijdens de heen en terugreis en hebben er in dat mooie Zuid-Frankrijk wel iets van gemaakt. Met signalen van ‘boven’ op diverse momenten. Iets waar ze nu nog steeds met een positief gevoel op terugkijkt.

“Het voelde een beetje zoals Thelma & Louise, gelukkig wel zonder die duik in het ravijn aan het einde!”


Wil je meer weten over het nabestaandencafé, meer informatie vind je op de website.

Het AD schreef een artikel over de opening van het nabestaandencafé, deze kun je hier teruglezen.

Add A Comment